Webrecorder
Webrecorder.io՝ Վեբի Ժամանակի Մեքենան — Webrecorder-ը բաց կոդով (open-source) մի շարք գործիքներ և ծառայություններ է, որոնք մշակվել են Rhizome կազմակերպության կողմից՝ վեբի բովանդակությունը ինտերակտիվ և ճշգրիտ կերպով արխիվացնելու համար: Այն առանձնանում է ավանդական արխիվացման մեթոդներից նրանով, որ թույլ է տալիս օգտատերերին իրենց իսկ դիտարկիչում (browser) գրանցել կայքի հետ իրենց փոխազդեցությունը, այդ թվում՝ JavaScript-ի վրա հիմնված դինամիկ բովանդակությունը:
Հիմնական Առանձնահատկությունները և Առավելությունները
Webrecorder-ի հիմնական ուժը կայանում է նրանում, որ այն հաղթահարում է վեբարխիվացման ամենաբարդ մարտահրավերները:
| Առանձնահատկություն | Բացատրություն |
| Ինտերակտիվ Գրանցում | Թույլ է տալիս օգտատերին փոխազդել կայքի հետ (սեղմել կոճակները, թերթել, մուտքագրել), մինչ բովանդակությունը գրանցվում է: |
| Դինամիկ Բովանդակություն | Հատուկ նախատեսված է այն կայքերը պահպանելու համար, որոնք մեծապես կախված են JavaScript-ից, ինչպես օրինակ՝ սոցիալական մեդիան, ինտերակտիվ քարտեզները և վիդեո նվագարկիչները: |
warc.js և WARC |
Օգտագործում է բաց և ստանդարտացված Web ARChive (WARC) ֆորմատը, որն ապահովում է երկարաժամկետ պահպանում և փոխգործունակություն այլ արխիվների հետ: |
| Անձնական Արխիվացում | Գործիքների մեծ մասը կարող է աշխատել օգտատիրոջ սեփական համակարգչում (օրինակ՝ ReplayWeb.page), ինչը ապահովում է գաղտնիություն և անկախություն: |
| Ժամանակի Ճամփորդություն | Պահպանված արխիվները դիտելիս ապահովում է ճշգրիտ «վերարտադրում»՝ պահպանելով ֆունկցիոնալությունը: |
Webrecorder-ի Գործիքների Հավաքածուն
Webrecorder-ը մեկ ծրագիր չէ, այլ փոխկապակցված գործիքների էկոհամակարգ:
- Webrecorder Պլատֆորմ (Webrecorder.io) — Հանրային վեբ ծառայություն, որը թույլ է տալիս օգտատերերին ստեղծել, կիսվել և կառավարել իրենց վեբարխիվները: Լավագույնս հարմար է փոքր և միջին չափի նախագծերի համար:
pywb(Python Web Archive Toolkit) — Հիմնական ծրագրային ապահովումը, որն օգտագործվում է Webrecorder-ի և այլ խոշոր արխիվների կողմից (օրինակ՝ Internet Archive)՝ WARC ֆայլերը դիտարկիչում «վերարտադրելու» համար: Այն ապահովում է «ժամանակի ճամփորդության» (wayback machine) ֆունկցիոնալությունը:- ReplayWeb.page — Միջոց է WARC ֆայլերը դիտելու համար՝ ամբողջությամբ դիտարկիչի մեջ (client-side), առանց սերվերի անհրաժեշտության: Սա նշանակում է, որ դուք կարող եք ներբեռնել WARC ֆայլը և դիտել այն անցանց՝ պարզապես այն բացելով այս գործիքի միջոցով:
- Conifer (նախկինում՝ Webrecorder Player) — Մասնագիտացված արխիվացման ծառայություն, որը հաճախ օգտագործվում է կրթական կամ գիտական հաստատությունների կողմից՝ վեբի բարդ բովանդակությունը փաստագրելու համար:
Կիրառման Ոլորտները
Webrecorder-ը կենսական դեր ունի մի շարք ոլորտներում
- Հիշողության Հաստատություններ (Գրադարաններ և Արխիվներ) — Պահպանում են ակտուալ վեբ բովանդակությունը, որը շուտով կարող է անհետանալ կամ փոփոխվել (օրինակ՝ ընտրությունների, ճգնաժամերի կամ զանգվածային իրադարձությունների կայքերը):
- Լրագրողներ և Մարդու Իրավունքների Պաշտպաններ — Փաստագրում են սոցիալական մեդիայի գրառումները, հոդվածները և զեկույցները՝ որպես դատական կամ հետաքննական ապացույցներ, քանի դեռ դրանք չեն ջնջվել:
- Արվեստագետներ և Կոլեկցիոներներ — Արխիվացնում են թվային արվեստը, նեթ-արտը և բարդ ինտերակտիվ նախագծերը, որոնք այլ կերպ չեն պահպանվի:
Webrecorder-ը հեղափոխություն է վեբարխիվացման մեջ, քանի որ այն շարժվում է վեբ-ի պահպանման տրամաբանությունից դեպի վեբ-ի վերապրումի տրամաբանություն: Այն ապահովում է, որ վեբի դինամիկ, ժամանակակից շերտը չկորչի, այլ պահպանվի հետագա սերունդների և հետազոտողների համար՝ իր ողջ ֆունկցիոնալությամբ:
