NLI Web Archive
Իռլանդիայի Ազգային Գրադարանի Վեբ Արխիվը (NLI Web Archive) Իռլանդիայի Ազգային Գրադարանի (National Library of Ireland — NLI) Վեբ Արխիվը կարևոր նախաձեռնություն է, որի նպատակն է պահպանել Իռլանդիայի թվային պատմությունը։ Քանի որ Իռլանդիայի մշակութային, քաղաքական և սոցիալական կյանքի մեծ մասն այսօր տեղի է ունենում առցանց, և կայքերը կարող են արագ փոփոխվել կամ անհետանալ, Արխիվը ապահովում է, որ ապագա սերունդները հնարավորություն ունենան ուսումնասիրելու այսօրվա թվային ժառանգությունը։
Ի՞նչ է NLI Վեբ Արխիվը
- Հավաքածուն — Այն պահպանված իռլանդական կայքերի հավաքածու է։
- Պահպանումը — Գրադարանը պարբերաբար «կայքերի կադրային լուսանկարներ» (snapshots) է անում՝ օգտագործելով հատուկ ծրագրային ապահովում (web crawler software), որպեսզի դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը մնան հասանելի, նույնիսկ եթե բնօրինակ կայքը հեռացվի կամ փոփոխվի։
- Մեկնարկը — NLI-ն սկսել է իռլանդական վեբ տարածքը ընտրովի հիմունքներով արխիվացնել 2011 թվականից։
Ի՞նչ է արխիվացվում
Վեբ Արխիվը ներառում է այնպիսի կայքեր, որոնք առնչվում են Իռլանդիայի կյանքի բազմաթիվ ասպեկտներին և համարվում են մշակութային կամ պատմական նշանակություն ունեցող։
- Թեմատիկա — Արվեստ, քաղաքականություն, հասարակական կյանք, համայնքային կազմակերպություններ, պետական և հանրային հատվածի կայքեր, ընթացիկ իրադարձություններ։
- Օրինակներ — Քաղաքական կուսակցությունների կայքերը, ընտրություններին և հանրաքվեներին վերաբերող նյութեր, բլոգեր, լրատվական կայքեր, COVID-19-ի հետ կապված հավաքածու և այլն։
Մուտք և Օգտագործում
- Մատչելիություն — Արխիվացված կայքերի մեծ մասը հասանելի է հետազոտության և մասնավոր ուսումնասիրության համար՝ Գրադարանի վեբ պորտալի միջոցով։
- Որոնման եղանակներ — Մուտքը կարող է իրականացվել URL-ի որոնմամբ, այբբենական թերթմամբ, թեմատիկ դիտարկումներով կամ բառային որոնմամբ։
- Օգտատերեր — Արխիվը ծառայում է հետազոտողներին, ակադեմիկոսներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Իռլանդիայի ժամանակակից պատմությամբ։
Վեբ Արխիվը գործում է իռլանդական հեղինակային իրավունքի օրենքների շրջանակներում, ինչը ներկայումս սահմանափակում է NLI-ի հնարավորությունը՝ համակարգված կերպով հավաքելու և հասանելի դարձնելու բոլոր իռլանդական կայքերը (ի տարբերություն ԵՄ ազգային գրադարանների մեծամասնության)։ Սա նշանակալի բաց է ստեղծում առցանց պատմական արձանագրության մեջ։ Գրադարանը հետևողականորեն հանդես է գալիս օրենսդրական փոփոխությունների օգտին, որոնք կընդլայնեն թվային նյութերի իրավական դեպոզիտի (legal deposit) հնարավորությունը։
