Netarkivet
Netarkivet հարթակը դանիական վեբի հիշողությունն է։ Netarkivet-ը Դանիայի ազգային վեբարխիվն է, որը ստեղծվել է Դանիայի Թագավորական գրադարանի և Դանիայի ազգային թանգարանի կողմից՝ Դանիական ինտերնետի բովանդակությունը պահպանելու և հետագա սերունդներին հասանելի դարձնելու համար:
Հիմնական տեղեկություններ և առաքելություն
- Հիմնադրումը — Netarkivet-ը գործում է 2005 թվականից՝ հիմնվելով Դանիական «Պարտադիր օրինակների մասին» օրենքի վրա (The Legal Deposit Act), որը պարտադրում է պահպանել ինտերնետային հրապարակումները՝ որպես ազգային մշակութային ժառանգություն։
- Առաքելությունը — Նրա հիմնական նպատակն է արձանագրել և պահպանել դանիական դոմեններում (հիմնականում .dk դոմենում) հրապարակված ողջ բովանդակությունը, ինչպես նաև դանիական մշակույթի և պատմության համար կարևոր այլ վեբկայքեր՝ անկախ նրանց տեղակայման վայրից։
- Ընդգրկումը: Արխիվացվում են տեքստեր, պատկերներ, տեսանյութեր, ծրագրային ապահովում և ցանկացած այլ բովանդակություն, որը հասանելի է վեբում:
Ինչպես է այն աշխատում
Netarkivet-ը հավաքում է վեբի բովանդակությունը երեք հիմնական մեթոդներով
- Ընդհանուր քերում (General Crawling — Domain Harvest) — Ժամանակ առ ժամանակ, սովորաբար տարեկան 2 անգամ, ավտոմատացված ծրագրերը՝ web crawlers (վեբ սարդեր), քերում են ողջ
.dkդոմենը՝ հավաքելով հնարավորինս շատ կայքեր և էջեր։ Սա ապահովում է Դանիական վեբի լայնածավալ «լուսանկար»։ - Թեմատիկ քերում (Thematic Harvests) — Այս հավաքումներն ուղղված են որոշակի թեմաներին (օրինակ՝ ընտրություններ, սպորտային խոշոր իրադարձություններ, սոցիալական մեդիա արշավներ), որոնք արխիվացվում են ավելի մեծ հաճախականությամբ կամ ավելի խորությամբ։
- Ընտրովի քերում (Selective Harvests) — Առանձին կարևոր կայքեր, հաստատություններ կամ այլ էջեր ընտրվում և պահպանվում են պարբերաբար։
Հասանելիություն և օգտագործում
Արխիվացված նյութերի օգտագործումը խիստ կարգավորվում է Դանիայի հեղինակային իրավունքի մասին օրենքով:
- Հանրային հասանելիություն — Բովանդակությունը, որպես կանոն, հասանելի չէ ինտերնետով՝ տանից դիտելու համար:
- Դիտում գրադարանում — Օգտատերերը, հետազոտողները և գիտնականները կարող են ծանոթանալ Netarkivet-ի բովանդակությանը՝ այցելելով Դանիայի Թագավորական գրադարանի կամ համապատասխան այլ հաստատությունների ընթերցասրահներ, որտեղ տեղադրված են հատուկ տերմինալներ։
- Հետազոտություն — Netarkivet-ը ֆանտաստիկ ռեսուրս է պատմաբանների, սոցիոլոգների, լեզվաբանների և մեդիայի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել Դանիական թվային մշակույթի զարգացումը:
Netarkivet-ը նմանատիպ ազգային նախաձեռնություններից մեկն է, ինչպիսիք են՝ Internet Archive-ը (հատկապես իր Wayback Machine-ի միջոցով) գլոբալ մակարդակով, կամ եվրոպական այլ ազգային արխիվները (օրինակ՝ UK Web Archive-ը Մեծ Բրիտանիայում): Դրանք բոլորն ունեն նույն նպատակը՝ պահպանել վեբի անցողիկ/փոփոխվող բովանդակությունը մշտական հիշողության համար:
