Arquivo.pt

Arquivo.pt -ն Պորտուգալական Վեբ Արխիվի ծառայություն է։ Arquivo.pt-ն (պորտ. Arquivo՝ Արխիվ) հանրային ծառայություն է, որը նվիրված է Պորտուգալիայի վեբ տարածքը (Portuguese Web Space) և այլ թեմատիկ բովանդակությունը պահպանելուն։ Այն թույլ է տալիս օգտատերերին որոնել և մուտք գործել անցյալի վեբ էջեր, ինչպես դրանք երևացել են ժամանակի տարբեր պահերին։ Այս նախագիծը գործում է որպես Պորտուգալիայի Ազգային Գրադարանի (Fundação para a Ciência e a Tecnologia-ի հովանու ներքո) մաս և Պորտուգալիայի ամենամեծ վեբ արխիվն է։

Հիմնական նպատակները և առաքելությունը

• Պահպանում — Հավաքել, պահպանել և մշակել պորտուգալական համացանցի թվային ժառանգությունը (պետական, մասնավոր և անհատական վեբ կայքեր)։
• Հասանելիություն — Ապահովել հեշտ որոնման և մուտքի հնարավորություն այդ արխիվացված էջերին՝ աջակցելով հետազոտողներին, լրագրողներին և հանրությանը։
• Մշակութային արժեք — Ծառայել որպես հիշողության գործիք, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է զարգացել Պորտուգալիայի առցանց մշակույթը և պատմությունը։

Ինչպե՞ս է այն աշխատում

Arquivo.pt-ն իրականացնում է վեբ քերում (web crawling) երկու հիմնական եղանակով

• Պարբերական հավաքում (Regular Crawls) — Պարբերաբար արխիվացնում է Պորտուգալիային առնչվող $top-level$ $domain$-ներով կայքերը (հատկապես .pt դոմենով)։
• Թեմատիկ հավաքում (Thematic Crawls) — Կենտրոնացված հավաքումներ է իրականացնում հատուկ թեմաների կամ կարևոր իրադարձությունների շուրջ (օրինակ՝ ընտրություններ, մշակութային փառատոներ), անկախ դոմենի աշխարհագրական դիրքից։

Արխիվացված տվյալները պահվում են WARC (Web ARChive) ֆորմատով, որը միջազգայնորեն ընդունված ստանդարտ է վեբ արխիվացման համար։

Օգտագործումը և գործիքները

Arquivo.pt-ն առաջարկում է հզոր գործիքներ արխիվացված բովանդակության հետ աշխատելու համար

• Հիմնական որոնում — Օգտատերերը կարող են որոնել բանալի բառերով, ինչպես սովորական որոնողական համակարգում, սակայն արդյունքները ցուցադրում են, թե ինչպես են էջերը երևացել որոշակի ժամանակաշրջանում։
• Ժամանակագրական ֆիլտրեր — Թույլ է տալիս սահմանել որոնման ժամանակային միջակայքը (օրինակ՝ գտնել «ABC» բառը պարունակող էջեր միայն 2005-ից 2010 թվականներին)։
• URL-ի հասանելիություն — Կարելի է ուղղակիորեն մուտքագրել հասցեն և տեսնել դրա բոլոր արխիվացված պատճենները։
• Web Services/API — Տրամադրում է ծրագրավորման ինտերֆեյս (API), որը թույլ է տալիս հետազոտողներին և ծրագրավորողներին ավտոմատացված եղանակով օգտագործել արխիվային տվյալները։

Համեմատություն այլ արխիվների հետ (օրինակ՝ Internet Archive)

Ի տարբերություն համաշխարհային արխիվների, ինչպիսին է Internet Archive’s Wayback Machine -ը, Arquivo.pt-ն ունի աշխարհագրական և լեզվական կենտրոնացվածություն։

Arquivo.pt-ն հիմնարար ռեսուրս է Պորտուգալիայի վեբ պատմությունը ուսումնասիրելու և հետազոտելու համար։